Torre de Belém, misschien wel de voornaamste bezienswaardigheid van Lissabon.

Torre de Belém ter ere van Vasco da Gama Aan de oever van de rivier de Taag, staat de imposante verdedigingstoren Torre de Belém. In het begin van de 16de eeuw werd deze opgericht om de ontdekkingsreizen van Vasco da Gama te herdenken. De Toren van Belém werd in 1910 uitgeroepen tot nationaal monument en […]

Torre de Belém ter ere van Vasco da Gama

Aan de oever van de rivier de Taag, staat de imposante verdedigingstoren Torre de Belém. In het begin van de 16de eeuw werd deze opgericht om de ontdekkingsreizen van Vasco da Gama te herdenken. De Toren van Belém werd in 1910 uitgeroepen tot nationaal monument en in 1983 werd hij door de UNESCO uitgeroepen tot werelderfgoed.

Verdediging van Belém

De Toren van Belém werd enerzijds opgericht als ceremoniële toegangspoort tot Lissabon en anderzijds als verdedigingssysteem voor Lissabons voorstad Belém. Het was een formidabel en angstaanjagend verdedigingstoren bij binnenkomst via de rivier de Taag.

Koning Johan II van Portugal had reeds een defensiesysteem gebouwd met het fort van Cascais en het fort Sao Sebastiao in Caparica. De Grande Naude, een schip, moest de oever van Belém beschermen. Met de constructie van het torenfort was er een betere verdediging voor de steeds belangrijker wordende voorstad van Lissabon.

De Torre de Belém werd gebouwd tussen 1515 en 1521 en stond oorspronkelijk op een klein eilandje, ongeveer in het midden van de Taag. Door de Grote Aardbeving van 1755 wijzigde de loop van de rivier zich en met het geleidelijk opschuiven van de oever, ligt de toren nu vrijwel ‘aangemeerd’ aan de kade.

Koning Emanuel I

De Toren van Belém is gebouw in Manuelstijl. Dit is een kunststijl met rijkelijke architecturale versieringen, vernoemd naar koning Emanuel I (1495-1521). In de architectuur wordt deze decoratieve stijl gekenmerkt door ingewikkelde virtuoze versieringen. Hierbij komen telkens verschillende elementen terug, waarbij voorwerpen uit de zeesfeer vermengd worden met christelijke symbolen en ontdekkingen uit de bezochte landen.

De buitenzijde van Torre de Belém

De Toren van Belem is door zijn huidige ligging goed vanaf de straat te bewonderen. Zo zie je de Bartizan (het torentje) in de noordwestelijke hoek, aan de rechterkant bij de Toren, waarvan de basis een neushoorn weergeeft. Het vertoont waarschijnlijk het dier dat naar Lissabon gestuurd werd als een cadeau aan Manuel I.

Op de hoeken van het bastion staan cilindervormige wachtorentjes met koepels in Moorse stijl. Boven de torens zijn twee standbeelden: rechts de Aartsengel Michael en links St. Vincent, de patroonheilige van Lissabon en de Toren zelf. Op de vierde verdieping heeft de toren een balkon met een lage muur. Deze is versierd met schilden die het Kruis van de Orde van Christus uitbeelden.

Het hol van de leeuw

Via de hoofdingang kom je direct in het hol van de leeuw. Want alhoewel de Toren van Belem klein aandoet en prachtig oogt, was het een zeer afdoend verdedigingsmiddel. In deze ruimte bevind zich de artillerie van de toren met 17 kanongaten voor evenzoveel kanonnen. In het midden is een kleine, kloosterachtige, open patio, omringd door gotische bogen. Het zorgde ervoor dat de rook uit het vuur van de kanonnen kon verdwijnen.

Zuidelijke gevel

Voordat je de toren begint te beklimmen, moet je op het terras nog even kijken naar de prachtige zuidelijke en hoofdgevel van de toren te observeren. Aan de kant van de Taag is deze het rijkst versierd met koninklijke symbolen en archetypische elementen van de Manueline architectuur.

Gouverneur’s kamer en Koningszaal

Een smalle trap loopt naar de eerste kamer in de toren met een prachtig gewelfde plafond. Deze kamer was het kantoor van gouverneur Gaspar de Paiva. Het kantoor was een teken van prestige en koninklijk onderscheid. De gouverneur vertegenwoordigde de monarch en oefende zowel militaire als bestuurlijke en gerechtelijke bevoegdheden uit. De volgende verdieping noemt men de Koningszaal. Hier valt de open haard op, versierd met halve sferen.

Deze kamer leidt naar een balkon op de zuidelijke gevel van de toren, met acht ronde gaten in de vloer, bekend als mezekouw. Een mezekouw was bedoeld om aanvallers te kunnen belagen die vlak voor de poorten en muren stonden. Mezekouwen maakten het mogelijk om deze vijanden te bestoken met pijlen en met alles wat maar naar beneden kon worden gegooid.

In het kruisvuur

De top van de toren biedt uitzicht op de riviermonding van de rivier de Taag.  Kijk je naar de overkant van de rivier an zie je de ruïnes van de Oude Toren, St. Sebastian’s Tower. In opdracht van João II en rond 1480 afgerond, was deze toren onderdeel van het verdedigingssysteem. Indringers die de Taag opvoeren, zouden dus in het kruisvuur tussen deze toren en de Torre de Belém doorvaren. Ik geef het je te doen!

Praktische informatie Toren van Belém

Vanuit Lissabon neem je tram 15. Deze verbindt de Lissabonse wijk Baixa met Belem door de rivier de Tejo te volgen. Het is makkelijkste methode om naar Torre de Belém te gaan en ondertussen te genieten van de vele schilderachtige delen van Lissabon, met uitzicht over de Taag en de hangbrug, Ponte 25 de Abri.

Een toegangskaartje kost 6 euro. Voor 65+, jongeren en gezinnen zijn er kortingen verkrijgbaar.

Openingstijden Torre de Belém:
  • Oktober tot Mei: van 10.00 a.m. to 5.00 p.m.
  • Mei tot September: van 10.00 a.m. to 5.00 p.m.
  • Gesloten: Elke maandag, 1 Januari, Paaszondag, 1 Me, 13 Juni en 25 December

Meer informatie vind je op torrebelem.gov.pt

Torre de Belém, misschien wel de voornaamste bezienswaardigheid van Lissabon.

Eens met deze stelling of vind jij een andere bezienswaardigheid de belangrijkste van Lissabon of ga je toch voor de wijk Alfama? Laat het ons weten in een reactie hieronder.