Please disable Ad Blocker before you can visit the website !!!

Kurk uit Portugal

by Brenda Aben   ·  7 maanden ago   ·  
thumbnail
3.67/5 (3)

Portugese kurk; de beste kurk ter wereld!

Kurk wordt al duizenden jaren gebruikt. De meeste kurkeiken bevinden zich op het Iberisch schiereiland. Portugal voorziet in meer dan 52% van de wereldwijde kurkproductie en is daarmee koploper.

Portugees kurk geldt als de beste ter wereld.

De grootste kurkwouden bevinden zich ten zuiden van de rivier de Taag. In de vijftiende eeuw was heel Portugal bedekt met kurkeiken. Dat is nu anders.

Geduld is een schone zaak

kurk boomDe winning van kurk vereist tijd. Een kurkeik (Quercus Suber L.) leeft 150-200 jaar. Elke 9 jaar is het schors rijp om te oogsten. Pas na 20 jaar à 25 jaar, levert de eik de hoge kwaliteit schors die nodig is voor wijnkurken. Voor het nog hoogwaardiger kurk op champagneflessen duurt het zelfs langer. Na die eerste 20-25 jaar is de eik bijna anderhalve meter hoog en heeft een omtrek van 70 cm. In de eerste 50 jaar geeft de boom 5 à 6 oogsten, die steeds in omvang toenemen. Tussen mei en augustus is de aangroei van schors het sterkst. Dan vindt de oogst plaats, voorgeschreven in de Portugese wet. (Overigens moet men de kurkeik niet verwarren met de kurkboom- Phellodendron.)

Vakmanschap

Het schillen van kurkschors met de bijl is een heel precies werkje. Een verkeerde haal met de bijl en de boom is permanent beschadigd. Dat heeft ook gevolgen voor de schorsaangroei. Het beroep van kurkboer ging van oudsher over van vader op zoon. Een goede boer laat de bast van de kurkeik zo glad als een babyhuidje achter. De eik ziet er dan vreemd naakt uit. En na 9 jaar is het schors weer volgroeid. De rode bast gaat over in grijs, groen en bruin. Wellicht ten overvloede, oogsten gebeurt ieder jaar. Elke aanplant van kurkbos heeft zijn eigen oogstjaar. Het oogsten heeft geen enkele negatieve invloed op de boom.

Deze natuurlijke cyclus paste goed bij de hardwerkende boeren op het Portugese platteland. Echter, de wil tot schaalvergroting van grote kurkverwerkers en de soms kortetermijnvisie van politici, hebben hun sporen getrokken op het platteland. Veel kurkboeren hebben hun bossen verkocht en hun land verlaten.



Kurk en haar toepassingen

Zo’n 3000 jaar geleden maakten de Egyptenaren hun vissersnetten ‘lichter’ met kurk. Op de eerste succesvolle vlucht van het ruimteveer Columbia, was de buitenste brandstoftank geïsoleerd met het hittebestendige kurk (bestendig tot 800 graden). Men zegt van 225 kurkeiken uit de Alentejo. Marcel Proust, Frans auteur, had zijn schrijfkamer bedekt met het geluidsisolerende kurk. De onderwijzeres van Jane Austin, Engels auteur, had een kunstbeen van het drukbestendige kurk. Honkbalbats lichter door kurk. Schoeisel, flessen en kruiken, capsules met radioactieve isotopen, muurbedekkingen, vloeren allemaal met of van kurk.

Tegenwoordig gaat men vaker over tot het voorzien van wijnflessen met schroefdoppen. Er wordt steeds meer wijn gedronken, meer flessen geproduceerd en het relatief duurdere kurk gebruikt men liever om er de betere wijnen mee af te sluiten (wel liggend bewaren).

De kurkindustrie; milieuvriendelijk & duurzaam

De kurkindustrie wordt algemeen als milieuvriendelijk beschouwd. Dat komt door de duurzaamheid van de productie en de gemakkelijke recycling van de kurk en bijproducten. Drie kurkbedrijven, Oeneo Bouchage uit Frankrijk, Cork Supply Group en Corticeira Amorim uit Portugal, hebben ‘carbon footprint’ onderzoek verricht naar hun eigen ecologische voetafdruk en de gegevens vrijgegeven. Américo Amorim, Portugees ondernemer, is puissant rijk geworden door de kurkindustrie.

Met dank aan Marion Kaplan voor enkele passages uit The Portuguese – The land and its People en Jolanda Boomsma voor de foto’s.



Geef een reactie