Please disable Ad Blocker before you can visit the website !!!

Alfama, het kloppend hart van Lissabon

by Brenda Aben   ·  4 maanden ago   ·  
Dit artikel heeft is nog niet beoordeeld.

De oude wijk Alfama

Gelegen tussen het kasteel van São Jorge en de Taag, is het hart van Lissabon. Het ligt geïsoleerd, als een eiland in de stad. De naam is afkomstig van het Arabische al-hama, dat bron betekent. Alfama is gebouwd volgens het plan van een Moorse kasbah.

Het is bijna onmogelijk om niet te verdwalen in de nauwe stegen, via de trappen, onder de bogen en over de pleintjes.

Hier en daar zijn nog sporen te zien van de Romeinen die Lissabon in 200 v.C. veroverden. Vooral van de latere Moorse overheersers is nog  veel zichtbaar (714). Omdat Alfama gelegen is op stevige rotsen is dit deel van Lissabon vrijwel ongeschonden gebleven na de grote aardbeving van 1755.

Bezienswaardigheden in Alfama

Alfama was lange tijd een arme wijk, waar alleen de minst gefortuneerden hun toevlucht zochten. Toen het Portugese rijk werd uitgebreid met koloniën in Amerika, Afrika en Azië, was het de plek waar zeelieden logeerden en nachtelijk vertier zochten. De wijk werd synoniem met prostitutie en criminaliteit, waar de beter gesitueerden zich niet lieten zien. Maar dat is nu verleden tijd.

Toen in de eerste helft van de 20e eeuw de bevolking van Lissabon sterk begon te groeien en er gebrek aan woonruimte ontstond kwam deze oude buurt weer in trek. Bovendien verbood de gemeenteraad het verhogen van de huren, waardoor families hier generaties lang konden blijven wonen.

Vanwege restauratie en renovatie trekt Alfama sinds een tiental jaren ook nieuwe bewoners aan. Toeristen bezoeken de wijk vooral voor de fadobars, gezellige restaurants en het indrukwekkende Castelo São Jorge.

Castelo São Jorge

lissabon - alfama - Castelo São JorgeDit kasteel staat op de heuvel, vanwaar je een schitterend uitzicht op de stad en de Taag hebt. Archeologisch onderzoek heeft aangetoond dat Feniciërs (1200 v.C.) en later de Carthagers de eerste bewoners van Lissabon waren. Zij streken neer op de noordelijke oever van de Taag.

Het kasteel dateert van de 6e eeuw en is gebouwd op een ouder fort uit de 2e eeuw, waarschijnlijk Romeins. Griekse nederzettingen waren er vanaf de  6e eeuw v.C.  Het kasteel diende lang als de residentie van Moorse vorsten totdat het in 1147 door Afonso Henriques, de eerste koning (rei) van Portugal, werd veroverd.

Hij kreeg hulp van Noord-Europese kruisvaarders, voornamelijk van Engelse bondgenoten. Het kasteel dankt er zijn naam aan: vernoemd naar de patroonheilige van de Engelsen, Saint George.

Tot de bouw van het Ribeira-paleis in de 16e eeuw diende het als koninklijk paleis. De ontdekkingsreiziger Vasco da Gama, protegé van de koninklijke familie, had er een eigen kamer waar hij na terugkomst van zijn zeereizen kon uitrusten. Overigens is het Ribeira-paleis nog te zien op het  huidige Praça do Comércio.

Mosteiro São Vicente de Fora

Mosteiro São Vicente de ForaRei (koning) Afonso Henriques had na zijn overwinning op de Moren gezworen om kerken te bouwen op de talrijke plaatsen waar de kruisvaarders lagen begraven. Veel van die kerken (igrejas) bestaan nog steeds.

Op een zo’n locatie werd in 1582 begonnen met de bouw van het klooster, Mosteiro São Vicente de Fora. Het was een ambitieus project dat pas in 1629 klaar was om te worden geïnaugureerd. São Vicente de Fora ligt net buiten de oude stadsmuren (‘de fora’  betekent ‘buiten’).

Het klooster werd wel ernstig beschadigd tijdens de aardbeving van 1755, maar geheel herbouwd. In het klooster zijn tienduizenden azulejos verwerkt, de beroemde Portugese tegeltjes. De fabels van Fontaine zijn in die blauwe azulejos uitgebeeld en in een doorlopende tentoonstelling te bewonderen.

In het pantheon van de koninklijke Bragança-dynastie zijn tot 1910 de koningen bijgezet. Boven op het dak, alweer een schitterend uitzicht over de wijk, stad en rivier.

Voor meer tips, lees hier: de 10 bezienswaardigheden in Alfama.

Ontstaan van de Fado

In Alfama is, met de wijken Bairro Alto en Mouraria, de fado ontstaan. Sommigen wijzen ook de stad Coimbra als geboorteplaats aan. De fado is de melancholieke traditionele Portugese zang en gitaarmuziek. Het genre is geworteld in de droevige liederen die de zeemansvrouwen zongen in afwachting van de terugkeer van hun echtgenoten. Of als zij treurden om hun dood. Of over hun eigen leven. Het gevoel heet: saudade.

De eerste beroemde fadozangeres (fadista) Maria Severa, werkte hier in het begin van de 19e eeuw als een prostituee en zong over haar verdriet in de kleine barretjes van Alfama en Mouraria. Zij stierf op 26- jarige leeftijd  aan tuberculose. De fado is in 2011 opgenomen in de Werelderfgoedlijst van de Unesco.

Veel toeristen die de gelegenheid aangrijpen om Lissabon te leren kennen weten de goedkope hotelletjes in Alfama te vinden en brengen vaak hun eerste avond door in een van deze oude fado-cafés. Het Museu do Fado bevindt zich in Alfama. Maar ook voor jazzliefhebbers is er een hotspot in de buurt: het bekende Onda Jazz. De Lusitano Clube staat bekend om de traditionele Braziliaanse Roda de Choro.

Een maand feest en meer

Tijdens de traditionele feesten voor Santo António van 31 mei-30 juni,  staan de straten van Alfama vol met stalletjes waar geroosterde sardientjes, bifana’s (broodjes met varkensvlees) en drankjes worden verkocht. Op dinsdag en vrijdag is de zogenaamde dievenmarkt open, Feira da Ladra. Het is een drukke vlooienmarkt  op het Campo de Santa Clara. Even verder ligt het Panteão Nacional.

Dit gebouw is zo’n vijftig jaar geleden geheel gerestaureerd: let op het schitterende roodachtige Portugees marmer op de vloeren, muren en koepel. Er zijn graftombes van belangrijke Portugese staatslieden, van Vasco da Gama en de beroemde fadozangeres Amália Rodrigues.

Het is te veel om op te noemen, ga er vooral naar toe bijvoorbeeld met goedkope vliegtickets Portugal.

 

Geef een reactie